Nợ công là gì? Một số giải pháp kiểm soát nợ công tại Việt Nam

Khi các khoản thu trong nước như phí ý, lệ phí, thuế…không đủ để đáp ứng nhu cầu chi tiêu trong nước, thì lúc này nhà nước phải quyết định đi vay nợ để thực hiện có mục tiêu và chính sách đã đề ra trong năm. Từ đó đã xuất hiện thuật ngữ nợ công. Vậy nợ công là gì? Hôm nay sẽ chia sẻ kiến thức bổ ích này tới bạn nhé!!!

Nợ công là gì?

Ở những quốc gia khác nhau thì quan điểm về nợ công có sự khác nhau. Theo định của pháp luật Việt Nam, nợ công bao gồm: nợ của chính phủ, nợ được chính phủ bảo lãnh và nợ chính quyền địa phương.
Nợ chính phủ thực chất là các khoản nợ phát sinh từ các khoản vay trong nước, nước ngoài được ký kết và phát hành ngân sách nhà nước, nhân danh chính phủ hoặc các khoản vay khác do Bộ tài chính kí kết, phát hành hoặc ủy quyền phát hành theo quy định của pháp luật. Nợ chính phủ sẽ không bao gồm các khoản nợ do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam phát hành.

Nợ
Nợ công là gì?

Nội dung chính phủ bảo lãnh là các khoản nợ của doanh nghiệp, tổ chức tài chính tín dụng vay trong nước, nước ngoài mà được chính phủ bảo lãnh.
Nợ chính quyền địa phương là khoản nợ do ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc ký kết, phát hành hoặc ủy quyền phát hành.
Nợ công là khoản nợ ràng buộc trách nhiệm trả nợ của nhà nước. Cơ quan nhà nước là người vay khoản nợ này nên sẽ phải chịu trách nhiệm trả nợ khoản vay. Còn trong trường hợp cơ quan nhà nước có thẩm quyền đứng ra bảo lãnh, nếu bên vay không trả được nợ thì trách nhiệm trả nợ sẽ thuộc về cơ quan đứng ra bảo lãnh.

Nợ công xuất hiện khi nào?

Nợ công là cơ sở quan trọng cho các nhà làm luật xây dựng được các quy định về pháp luật phù hợp với sự phát triển kinh tế xã hội, nhằm đạt được hiệu quả trong việc sử dụng nợ công. Khi các khoản thu của nhà nước như thuế, phí, lệ phí…không đủ để đáp ứng nhu cầu chi tiêu trong nước, thì bắt buộc nhà nước phải đi vay vốn và điều đó làm phát sinh nợ công.
Nguyên tắc ngân sách thăng bằng là một khái niệm quan trọng trong lĩnh vực tài chính công. Theo đó, ngân sách thăng bằng là ngân sách có số chi bằng với số thu. Ngân sách thăng bằng giúp nhà nước biết tiết kiệm chi tiêu, tránh chi tiêu hoang phí. Bên cạnh đó, điều này còn giúp hạn chế tình trạng chính phủ lạm dụng thu thông qua việc quyết định các khoản thuế.

Đặc điểm của nợ công

Nợ công có những đặc điểm chủ yếu như sau:
Nợ công là khoản nợ ràng buộc trách nhiệm trả nợ của nhà nước. Khoản nợ này do nhà nước đi vay và phải có trách nhiệm hoàn trả khoản nợ ấy. Trách nhiệm hoàn trả nghĩa vụ nợ được thể hiện ở góc độ trực tiếp và gián tiếp.

Nợ
Đặc điểm của nợ công

Nợ công được quản lý theo quy trình chặt chẽ với sự tham gia của cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Việc quản lý nợ công nhằm mục đích: đảm bảo khả năng trả nợ của đơn vị sử dụng vốn vay, đảm bảo cán cân thanh toán vĩ mô và an ninh tài chính Quốc gia. Mục đích thứ hai đó là để đạt được những mục tiêu của quá trình sử dụng vốn.
Mục tiêu cao nhất của việc huy động và sử dụng nợ công đó là phát triển kinh tế xã hội vì mục tiêu cộng đồng. Nợ công không được sử dụng để thỏa mãn những lợi ích riêng của bất kỳ cá nhân, tổ chức nào, chúng được dùng để phát triển kinh tế xã hội của đất nước, và phải luôn luôn coi điều đó là điều kiện quan trọng nhất.

Một số giải pháp kiểm soát nợ công tại Việt Nam

Nợ
Một số giải pháp kiểm soát nợ công tại Việt Nam

Trong giai đoạn gần đây, nợ công của Việt Nam có xu hướng tăng trưởng ở mức cao. Tuy nhiên hầu hết các chỉ tiêu về nợ công đều nằm trong giới hạn an toàn. Quy mô nợ công tăng nhanh so với nguồn thu ngân sách nhà nước sẽ tạo ra áp lực rất lớn đối với nguồn trả nợ. Bởi vậy, Việt Nam cần có các biện pháp kiểm soát nợ công hiệu quả hơn:

  • Chính phủ phải giữ kỉ luật chi ngân sách theo đúng dự toán, phần tăng thu nếu có sẽ được dùng để giảm bội chi.
  • Kiểm soát chặt chẽ các khoản nợ bảo lãnh chính phủ, giảm bảo lãnh chính phủ đối với các dự án của doanh nghiệp nhà nước.
  • Tăng cường trả nợ, cơ cấu lại nguồn vốn vay, hạn chế tối đa các khoản vay từ nước ngoài, từng bước thay thế nợ nước ngoài bằng nợ trong nước để giảm thiểu rủi ro vỡ nợ và đảm bảo an toàn tài chính Quốc gia.

Nợ công là một khái niệm quan trọng trong lĩnh vực tài chính công hiện nay. Hi vọng bài viết này đã đem đến cho bạn những kiến thức bổ ích về tài chính Quốc gia. Hãy like và share bài viết này nếu bạn thấy hay nhé!!!
Xem thêm: Budget là gì? Kế hoạch budget bao gồm những phần nào?